دفاع چندلایه بانک مرکزی هند، افت روپیه در برابر دلار را محدود کرد

بانک مرکزی هند با ترکیبی از مداخله در بازار ارز، اقدامات نظارتی و مدیریت نقدینگی، برای محدود کردن فشار بر روپیه اقدام کرده است. رادیکا رائو، اقتصاددان گروه پژوهشی دی‌بی‌اس، می‌گوید این اقدامات در دوره اخیر با تقویت روپیه در برابر دلار همراه بوده‌اند، اما به‌تنهایی تضمینی برای ادامه این روند نیستند. از نگاه او، فشارهای بیرونی همچنان احتمال افت تدریجی روپیه را، بسته به تحولات جهانی، زنده نگه می‌دارند.

دفاع چندلایه برای مدیریت بازار ارز

راهبرد بانک مرکزی هند تنها به خریدوفروش ارز در بازار نقدی محدود نمی‌شود. این نهاد از مداخله در بازار نقدی و قراردادهای آتی، تغییرات مقرراتی، اقدامات مرتبط با نقدینگی و تدابیر اداری استفاده کرده است. همچنین اقداماتی برای مهار تقاضای دلار ناشی از واردات در دستور کار قرار گرفته است. هدف این مجموعه، پشتیبانی از روپیه و کمک به حرکت باثبات‌تر نرخ ارز عنوان شده است.

رائو می‌گوید مقام‌های هندی احتمالاً آمادگی دارند در صورت نیاز اقدامات بیشتری انجام دهند. فرماندار بانک مرکزی هند نیز در مصاحبه‌ای اخیر بر عزم مقام‌ها برای حفظ نظم در بازار ارز تأکید کرده است. این موضع نشان می‌دهد که ثبات روپیه همچنان در کانون توجه سیاست‌گذاران قرار دارد، هرچند جزئیات اقدامات احتمالی آینده مشخص نشده است.

بانک مرکزی هند بر انجام اقدامات لازم برای اطمینان از حرکت منظم در بازار ارز تأکید کرده است.

فشار نفت و دلار قدرتمند بر روپیه

با وجود حمایت بانک مرکزی، چند عامل می‌تواند مانع تقویت پایدار روپیه شود. قیمت بالای نفت، ضعف چشم‌انداز ورود سرمایه و قدرت دلار از جمله فشارهایی هستند که در ارزیابی رائو اهمیت دارند. حساسیت ارز هند به تغییر قیمت نفت و تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک نیز می‌تواند مسیر آن را در برابر تحولات جهانی آسیب‌پذیر کند.

در گزارش به افزایش ۳.۸ درصدی شاخص دلار آمریکا از ابتدای سال اشاره شده است. همچنین بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا تحت تأثیر سطح بالاتر تورم و کسری بودجه این کشور نسبت به سال‌های پیش از همه‌گیری افزایش یافته است. ارزیابی یادشده آغاز چرخه افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در سپتامبر ۲۰۲۶ را نیز بخشی از فضای جهانی بازارها می‌داند. این عوامل می‌توانند رقابت برای جذب سرمایه را تشدید و فشار بر ارزهای بازارهای نوظهور را بیشتر کنند.

چشم‌انداز روپیه به شرایط جهانی وابسته است

از دیدگاه رائو، محدودیت‌هایی مانند حفظ رقابت‌پذیری تولید و تجارت، فضای چندانی برای تقویت مداوم روپیه باقی نمی‌گذارند. چشم‌انداز ضعیف جریان سرمایه نیز می‌تواند در کنار قیمت نفت و تحولات بازارهای جهانی، به کاهش تدریجی ارزش این ارز منجر شود؛ هرچند شدت و مسیر این تغییرات به شرایط آینده بستگی دارد.

ماهیت چالش بانک مرکزی هند نیز با دوره‌های پیشین تفاوت دارد. در سال ۲۰۱۳، فشار بر روپیه در فضایی از کسری گسترده حساب جاری، تورم بالا، ذخایر ارزی کمتر و کسری بودجه قابل‌توجه شکل گرفته بود. در ارزیابی کنونی، مسئله بیشتر به شوک ناشی از شرایط مبادله و اثر دلار قدرتمند پیوند دارد. بنابراین، مداخله بانک مرکزی می‌تواند نوسان‌ها را محدود کند، اما ماندگاری اثر آن همچنان به قیمت نفت، جریان سرمایه و وضعیت اقتصاد جهانی وابسته خواهد بود.