پیپ و پیپت در فارکس چیست و چگونه محاسبه میشود؟
وقتی معاملهگران میگویند قیمت یورو ۳۰ پیپ افزایش پیدا کرده، اسپرد یک جفتارز ۱.۲ پیپ است یا حد ضرر معامله ۲۰ پیپ فاصله دارد، در واقع از یک واحد استاندارد برای اندازهگیری تغییرات قیمت استفاده میکنند. این واحد «پیپ» نام دارد.
شناخت پیپ و پیپت فقط برای خواندن نمودار نیست. محاسبه سود و زیان، تعیین حجم معامله، بررسی هزینه اسپرد، تنظیم حد ضرر و مدیریت ریسک همگی به ارزش هر پیپ وابستهاند. در این مقاله یاد میگیریم پیپ و پیپت در فارکس چیست، چگونه تعداد پیپها را محاسبه کنیم و ارزش مالی هر پیپ را برای جفتارزها و حجمهای مختلف به دست آوریم.
پیپ در فارکس چیست؟

پیپ یا Pip واحد استاندارد اندازهگیری تغییر قیمت در بازار فارکس است. در بیشتر جفتارزها، یک پیپ برابر با تغییر قیمت در رقم چهارم اعشار، یعنی ۰.۰۰۰۱ است. در جفتارزهایی که ین ژاپن ارز دوم آنهاست، یک پیپ معمولاً رقم دوم اعشار، یعنی ۰.۰۱ در نظر گرفته میشود.
معاملهگران از پیپ برای بیان میزان حرکت قیمت، فاصله حد سود و حد ضرر، مقدار اسپرد و سود یا زیان معامله استفاده میکنند.
برای مثال، اگر قیمت EUR/USD از 1.0850 به 1.0851 برسد، این جفتارز یک پیپ افزایش یافته است. اگر USD/JPY از 154.20 به 154.21 برسد نیز تغییر قیمت برابر با یک پیپ خواهد بود.
قاعده سریع: در بیشتر جفتارزها رقم چهارم اعشار نشاندهنده پیپ است؛ اما در جفتارزهای دارای ین ژاپن، رقم دوم اعشار پیپ را نشان میدهد.
پیپت در فارکس چیست؟

پیپت یا Pipette کسری از پیپ است و هر پیپت معادل یکدهم پیپ محسوب میشود. بسیاری از بروکرها قیمت جفتارزهای معمولی را با پنج رقم اعشار و جفتارزهای ین را با سه رقم اعشار نمایش میدهند. رقم اضافه انتهای قیمت همان پیپت است.
برای نمونه، در قیمت EUR/USD = 1.08456:
رقم چهارم اعشار، یعنی عدد ۵، جایگاه پیپ است.
رقم پنجم اعشار، یعنی عدد ۶، جایگاه پیپت است.
اگر قیمت از 1.08456 به 1.08457 برسد، بازار یک پیپت یا ۰.۱ پیپ حرکت کرده است. حرکت قیمت از 1.08456 به 1.08466 نیز برابر با یک پیپ خواهد بود.
تفاوت پیپ و پیپت چیست؟

ویژگی | پیپ | پیپت |
|---|---|---|
اندازه تغییر قیمت | واحد استاندارد حرکت قیمت | یکدهم پیپ |
جفتارزهای معمولی | رقم چهارم اعشار؛ ۰.۰۰۰۱ | رقم پنجم اعشار؛ ۰.۰۰۰۰۱ |
جفتارزهای ین ژاپن | رقم دوم اعشار؛ ۰.۰۱ | رقم سوم اعشار؛ ۰.۰۰۱ |
کاربرد اصلی | اندازهگیری حرکت قیمت، سود، زیان و حد ضرر | نمایش دقیقتر قیمت و اسپرد |
رابطه | هر یک پیپ | برابر با ۱۰ پیپت |
چگونه پیپ را در قیمت جفتارز تشخیص دهیم؟
جفتارزهای معمولی
در جفتارزهایی مانند EUR/USD، GBP/USD، AUD/USD، USD/CAD و USD/CHF، یک پیپ معمولاً برابر با ۰.۰۰۰۱ است.
مثال:
EUR/USD: 1.1024 → 1.1025
اختلاف قیمت برابر با ۰.۰۰۰۱ است؛ بنابراین قیمت یک پیپ افزایش یافته است.
جفتارزهای ین ژاپن
در جفتارزهایی مانند USD/JPY، EUR/JPY و GBP/JPY، یک پیپ معمولاً برابر با ۰.۰۱ است.
مثال:
USD/JPY: 154.35 → 154.36
اختلاف قیمت ۰.۰۱ است؛ بنابراین قیمت یک پیپ افزایش یافته است.
قیمتهای پنجرقمی و سهرقمی
ممکن است یک بروکر EUR/USD را بهصورت 1.10245 و USD/JPY را بهصورت 154.367 نمایش دهد. در این حالت، آخرین رقم پیپت است:
در EUR/USD رقم چهارم اعشار پیپ و رقم پنجم پیپت است.
در USD/JPY رقم دوم اعشار پیپ و رقم سوم پیپت است.
فرمول محاسبه تعداد پیپ
برای محاسبه فاصله میان دو قیمت، ابتدا اختلاف آنها را به دست آورید و سپس نتیجه را بر اندازه یک پیپ تقسیم کنید:
تعداد پیپ = قدر مطلق اختلاف دو قیمت ÷ اندازه یک پیپ
اندازه یک پیپ برای بیشتر جفتارزها ۰.۰۰۰۱ و برای جفتارزهای ین ژاپن ۰.۰۱ است.
مثال محاسبه پیپ در EUR/USD
فرض کنید قیمت EUR/USD از 1.0800 به 1.0835 رسیده است:
1.0835 − 1.0800 = 0.0035
0.0035 ÷ 0.0001 = 35
بنابراین قیمت ۳۵ پیپ حرکت کرده است.
مثال محاسبه پیپ در USD/JPY
فرض کنید قیمت USD/JPY از 153.20 به 153.85 افزایش یافته است:
153.85 − 153.20 = 0.65
0.65 ÷ 0.01 = 65
این تغییر قیمت معادل ۶۵ پیپ است.
محاسبه پیپ در معامله خرید و فروش
در معامله خرید یا Long، افزایش قیمت سود و کاهش قیمت زیان ایجاد میکند:
پیپ معامله خرید = قیمت خروج − قیمت ورود
در معامله فروش یا Short، کاهش قیمت به سود معاملهگر است:
پیپ معامله فروش = قیمت ورود − قیمت خروج
برای مثال، خرید EUR/USD در قیمت 1.0850 و بستن معامله در 1.0875 معادل ۲۵ پیپ سود است. اگر همین معامله در 1.0830 بسته شود، نتیجه ۲۰ پیپ زیان خواهد بود.
ارزش هر پیپ در فارکس چگونه محاسبه میشود؟
تعداد پیپ فقط نشان میدهد قیمت چه مقدار حرکت کرده است. برای مشخصشدن سود یا زیان مالی باید ارزش هر پیپ را نیز محاسبه کنیم. ارزش پیپ به اندازه قرارداد، حجم معامله، جفتارز، نرخ تبدیل و ارز پایه حساب معاملاتی بستگی دارد.
فرمول پایه ارزش پیپ به شکل زیر است:
ارزش پیپ در ارز مظنه = تعداد واحدهای معامله × اندازه یک پیپ
ارز مظنه یا Quote Currency دومین ارز در نام جفتارز است. برای مثال، در EUR/USD دلار آمریکا و در USD/JPY ین ژاپن ارز مظنه هستند.
محاسبه ارزش پیپ زمانی که ارز حساب همان ارز مظنه است
این حالت سادهترین روش محاسبه را دارد. فرض کنید حساب معاملاتی شما دلاری است و ۰.۱ لات EUR/USD معامله میکنید:
حجم ۰.۱ لات برابر با ۱۰٬۰۰۰ واحد یورو است.
اندازه یک پیپ برابر با ۰.۰۰۰۱ دلار است.
10,000 × 0.0001 = $1
بنابراین ارزش هر پیپ در این معامله یک دلار است. اگر قیمت ۳۵ پیپ به نفع شما حرکت کند، سود ناخالص معامله ۳۵ دلار خواهد بود.
محاسبه ارزش پیپ زمانی که ارز حساب، ارز پایه جفتارز است
فرض کنید حساب شما دلاری است و ۰.۲ لات USD/JPY معامله میکنید. حجم این معامله برابر با ۲۰٬۰۰۰ واحد دلار است:
20,000 × 0.01 = ¥200
ارزش هر پیپ ابتدا ۲۰۰ ین محاسبه میشود. اگر نرخ USD/JPY بهطور فرضی 155.00 باشد، برای تبدیل ارزش پیپ به دلار داریم:
¥200 ÷ 155 = $1.29
در نتیجه ارزش هر پیپ حدود ۱.۲۹ دلار خواهد بود. حرکت ۴۰ پیپی قیمت، تقریباً ۵۱.۶ دلار سود یا زیان ایجاد میکند.
محاسبه ارزش پیپ در جفتارزهای کراس
اگر ارز حساب نه ارز پایه و نه ارز مظنه جفتارز باشد، ابتدا ارزش پیپ را در ارز مظنه محاسبه و سپس آن را به ارز حساب تبدیل میکنیم.
برای مثال، در یک لات EUR/GBP ارزش هر پیپ برابر است با:
100,000 × 0.0001 = £10
اگر حساب دلاری باشد و نرخ فرضی GBP/USD برابر با 1.2800 در نظر گرفته شود:
£10 × 1.2800 = $12.80
بنابراین ارزش تقریبی هر پیپ در حساب دلاری ۱۲.۸۰ دلار خواهد بود. نرخ تبدیل در بازار دائماً تغییر میکند؛ به همین دلیل ارزش پیپ بعضی جفتارزها نیز ثابت نمیماند.
ارزش پیپ در لات استاندارد، مینی و میکرو
در بازار فارکس، یک لات استاندارد معمولاً برابر با ۱۰۰٬۰۰۰ واحد از ارز پایه است. مینیلات ۱۰٬۰۰۰ واحد و میکرولات ۱٬۰۰۰ واحد دارد. برخی بروکرها امکان معامله نانولات، معادل ۱۰۰ واحد، را نیز ارائه میکنند.
جدول زیر ارزش تقریبی هر پیپ را برای جفتارزهایی نشان میدهد که دلار آمریکا ارز مظنه آنهاست؛ مانند EUR/USD و GBP/USD:
نوع حجم | حجم به لات | تعداد واحد | ارزش تقریبی هر پیپ |
|---|---|---|---|
لات استاندارد | ۱ لات | ۱۰۰٬۰۰۰ واحد | ۱۰ دلار |
مینیلات | ۰.۱ لات | ۱۰٬۰۰۰ واحد | ۱ دلار |
میکرولات | ۰.۰۱ لات | ۱٬۰۰۰ واحد | ۰.۱۰ دلار |
نانولات | ۰.۰۰۱ لات | ۱۰۰ واحد | ۰.۰۱ دلار |
این اعداد برای جفتارزهایی دقیق هستند که دلار، ارز دوم جفت و ارز حساب نیز دلار باشد. در جفتارزهایی مانند USD/JPY، USD/CHF یا EUR/GBP باید نرخ تبدیل ارز نیز در محاسبات لحاظ شود.
محاسبه سود و زیان با استفاده از پیپ
پس از مشخصشدن تعداد پیپ و ارزش هر پیپ، سود یا زیان ناخالص معامله از فرمول زیر محاسبه میشود:
سود یا زیان = تعداد پیپ × ارزش هر پیپ
فرض کنید ۰.۵ لات EUR/USD خریداری کردهاید. در این حجم، ارزش هر پیپ تقریباً ۵ دلار است. اگر قیمت ۴۰ پیپ به نفع شما حرکت کند:
40 × $5 = $200
اگر بازار ۲۵ پیپ برخلاف جهت معامله حرکت کند:
25 × $5 = $125 loss
این ارقام سود و زیان ناخالص هستند. برای محاسبه نتیجه نهایی باید هزینههایی مانند اسپرد، کمیسیون، سوآپ و احتمال لغزش قیمت نیز در نظر گرفته شوند.
رابطه پیپ با اسپرد چیست؟
اسپرد اختلاف میان قیمت خرید و فروش یک دارایی است و در فارکس معمولاً با پیپ یا پیپت بیان میشود. هرچه اسپرد بیشتر باشد، معامله برای رسیدن به نقطه سربهسر باید فاصله بیشتری در جهت موردنظر حرکت کند.
برای مثال، اگر قیمتهای EUR/USD به شکل زیر باشند:
Bid: 1.10000
Ask: 1.10012
اختلاف دو قیمت ۰.۰۰۰۱۲ است؛ بنابراین اسپرد برابر با ۱.۲ پیپ یا ۱۲ پیپت خواهد بود.
پیپ چه ارتباطی با حد ضرر و مدیریت ریسک دارد؟
معاملهگران معمولاً فاصله نقطه ورود تا حد ضرر را با پیپ اندازهگیری میکنند. سپس بر اساس میزان سرمایهای که حاضرند در معامله ریسک کنند، حجم مناسب را انتخاب میکنند.
فرمول ساده تعیین حجم معامله:
حجم معامله به لات = مبلغ قابل ریسک ÷ (فاصله حد ضرر به پیپ × ارزش هر پیپ در یک لات)
فرض کنید موجودی حساب ۵٬۰۰۰ دلار است و معاملهگر میخواهد حداکثر یک درصد، یعنی ۵۰ دلار، ریسک کند. اگر حد ضرر معامله EUR/USD برابر با ۲۵ پیپ باشد و ارزش هر پیپ در یک لات ۱۰ دلار محاسبه شود:
$50 ÷ (25 × $10) = 0.2 lot
در این مثال، حجم تقریبی معامله ۰.۲ لات خواهد بود. استفاده از حجم ثابت در تمام معاملات، بدون توجه به فاصله حد ضرر، میتواند میزان ریسک واقعی را از یک معامله به معامله دیگر بهشدت تغییر دهد.
آیا لوریج ارزش هر پیپ را تغییر میدهد؟
لوریج بهخودیخود ارزش پیپ یک حجم مشخص را تغییر نمیدهد. ارزش پیپ ۰.۱ لات EUR/USD، صرفنظر از اینکه لوریج حساب ۱:۱۰ یا ۱:۵۰۰ باشد، همچنان حدود یک دلار است؛ مشروط بر اینکه ارز حساب دلار باشد.
بااینحال، لوریج به معاملهگر اجازه میدهد با مارجین کمتر، حجم بزرگتری باز کند. افزایش حجم نیز ارزش مالی هر پیپ و در نتیجه سرعت تغییر سود و زیان حساب را افزایش میدهد. بنابراین لوریج اثر مستقیم بر فرمول پیپ ندارد، اما میتواند میزان مواجهه معاملهگر با نوسانات قیمت را بیشتر کند.
تفاوت پیپ، پوینت و تیک چیست؟
این سه اصطلاح همیشه معنای یکسانی ندارند:
پیپ: واحد رایج اندازهگیری حرکت قیمت در جفتارزهای فارکس است.
پیپت: یکدهم پیپ است.
پوینت یا Point: در بسیاری از پلتفرمهای پنجرقمی، کوچکترین رقم قابل نمایش قیمت است و معمولاً معادل یک پیپت محسوب میشود.
تیک یا Tick: کوچکترین تغییر مجاز قیمت یک نماد بر اساس مشخصات قرارداد است.
در یک جفتارز پنجرقمی مانند EUR/USD، اگر Point برابر با ۰.۰۰۰۰۱ باشد، ۱۰ پوینت معادل یک پیپ خواهد بود. برای جفتارز سهرقمی USD/JPY نیز ۱۰ پوینت معمولاً برابر با یک پیپ است.
بااینحال، این رابطه برای تمام نمادها، بهخصوص طلا، شاخصها، سهام، کریپتو و قراردادهای آتی یکسان نیست. پلتفرم معاملاتی برای هر نماد مشخصاتی مانند Point، Tick Size، Tick Value و Contract Size تعریف میکند و این مقادیر ممکن است با توجه به بروکر و نوع قرارداد متفاوت باشند.
آیا برای طلا، شاخصها و ارزهای دیجیتال هم از پیپ استفاده میشود؟
اصطلاح پیپ در اصل برای جفتارزهای فارکس استاندارد شده است. بعضی معاملهگران یا بروکرها برای طلا، نفت، شاخصها و ارزهای دیجیتال نیز از واژه پیپ استفاده میکنند، اما اندازه آن لزوماً در همه پلتفرمها یکسان نیست.
برای مثال، ممکن است حرکت ۰.۰۱ دلاری طلا در یک بروکر «یک پوینت» و در بروکر دیگر با اصطلاح متفاوتی نمایش داده شود. همچنین اندازه قرارداد XAU/USD میتواند بر ارزش مالی هر حرکت قیمت اثر بگذارد.
برای محاسبه دقیق سود و زیان این نمادها باید در بخش مشخصات قرارداد پلتفرم، موارد زیر بررسی شوند:
Contract Size یا اندازه قرارداد
Tick Size یا حداقل تغییر قیمت
Tick Value یا ارزش هر تیک
Digits یا تعداد ارقام قیمت
ارز محاسبه سود و زیان
در متاتریدر ۵ این اطلاعات از طریق بخش Market Watch و گزینه Specification قابل مشاهده است.
چرا ارزش پیپ در جفتارزهای مختلف متفاوت است؟
حجم معامله: هرچه تعداد واحدهای معامله بیشتر باشد، ارزش هر پیپ نیز بیشتر میشود.
اندازه پیپ: در جفتارزهای معمولی ۰.۰۰۰۱ و در جفتارزهای ین ۰.۰۱ است.
ارز مظنه: ارزش اولیه پیپ در ارز دوم جفتارز محاسبه میشود.
ارز پایه حساب: اگر ارز حساب با ارز مظنه متفاوت باشد، تبدیل ارزی لازم است.
نرخ لحظهای بازار: ارزش پیپ در جفتارزهای کراس یا جفتهایی که ارز حساب در آنها حضور ندارد، با تغییر نرخ تبدیل نوسان میکند.
مشخصات قرارداد بروکر: اندازه قرارداد و روش محاسبه بعضی نمادهای CFD ممکن است متفاوت باشد.
اشتباهات رایج در محاسبه پیپ
اشتباهگرفتن پیپ با آخرین رقم قیمت
در قیمتهای پنجرقمی، آخرین رقم پیپت است، نه پیپ. برای مثال، حرکت EUR/USD از 1.10000 به 1.10001 تنها ۰.۱ پیپ محسوب میشود.
استفاده از فرمول جفتارزهای معمولی برای ین ژاپن
در جفتارزهای ین باید از اندازه پیپ ۰.۰۱ استفاده شود. استفاده از ۰.۰۰۰۱ نتیجه محاسبه را صد برابر اشتباه میکند.
فرض ثابتبودن ارزش پیپ
ارزش هر پیپ همیشه ۱۰ دلار نیست. عدد ۱۰ دلار فقط برای یک لات استاندارد از جفتارزهایی مانند EUR/USD کاربرد دارد که دلار ارز مظنه و ارز حساب نیز دلار باشد.
نادیدهگرفتن ارز حساب
اگر حساب یورویی، پوندی یا دلاری باشد، ارزش نهایی پیپ ممکن است متفاوت شود. تبدیل ارز باید بر اساس نرخ مرتبط با ارز حساب انجام شود.
یکیدانستن مارجین با ارزش پیپ
مارجین مبلغی است که برای باز نگهداشتن معامله کنار گذاشته میشود؛ اما ارزش پیپ میزان تغییر مالی موقعیت بهازای حرکت یک پیپی قیمت است. این دو مفهوم به یکدیگر مرتبطاند، ولی یکسان نیستند.
استفاده از قرارداد فارکس برای تمام نمادها
محاسبه پیپ جفتارزها را نباید بدون بررسی مشخصات قرارداد برای طلا، نفت، شاخصها یا رمزارزها به کار برد.
روش سریع محاسبه پیپ پیش از ورود به معامله
جفتارز و تعداد ارقام قیمت را بررسی کنید.
مشخص کنید اندازه یک پیپ ۰.۰۰۰۱ است یا ۰.۰۱.
حجم معامله را از لات به تعداد واحد تبدیل کنید.
تعداد واحدها را در اندازه یک پیپ ضرب کنید.
ارزش بهدستآمده را از ارز مظنه به ارز حساب تبدیل کنید.
ارزش هر پیپ را در فاصله حد ضرر ضرب کنید.
حجم را طوری تنظیم کنید که زیان احتمالی از سقف ریسک شما بیشتر نشود.
اسپرد، کمیسیون و لغزش احتمالی را نیز به هزینه معامله اضافه کنید.
سؤالات متداول درباره پیپ و پیپت
هر پیپ در فارکس چند دلار است؟
مبلغ ثابت و یکسانی وجود ندارد. در یک لات استاندارد EUR/USD، هر پیپ معمولاً ۱۰ دلار ارزش دارد. این مقدار در ۰.۱ لات حدود یک دلار و در ۰.۰۱ لات حدود ۱۰ سنت است. در سایر جفتارزها، ارز حساب و نرخ تبدیل نیز باید در نظر گرفته شوند.
۱۰۰ پیپ در فارکس چقدر میشود؟
مبلغ آن به حجم معامله بستگی دارد. در یک لات استاندارد EUR/USD، حرکت ۱۰۰ پیپی تقریباً ۱٬۰۰۰ دلار تغییر در سود یا زیان ایجاد میکند. در ۰.۱ لات، همین حرکت حدود ۱۰۰ دلار و در ۰.۰۱ لات حدود ۱۰ دلار ارزش دارد.
یک پیپ چند پیپت است؟
هر یک پیپ برابر با ۱۰ پیپت است. بنابراین پنج پیپت معادل نیم پیپ و ۲۵ پیپت برابر با ۲.۵ پیپ خواهد بود.
تفاوت پیپ و لات چیست؟
پیپ میزان حرکت قیمت را نشان میدهد، درحالیکه لات اندازه معامله است. ترکیب این دو مشخص میکند یک حرکت مشخص چه مقدار سود یا زیان مالی ایجاد خواهد کرد.
آیا پیپ همیشه رقم چهارم اعشار است؟
خیر. در بیشتر جفتارزها رقم چهارم اعشار است، اما در جفتارزهای دارای ین ژاپن معمولاً رقم دوم اعشار بهعنوان پیپ شناخته میشود.
آیا ارزش پیپ در طول معامله تغییر میکند؟
در جفتارزهایی که ارز مظنه همان ارز حساب است، ارزش پیپ برای حجم ثابت معمولاً تغییر نمیکند. در جفتارزهای دیگر، تغییر نرخ تبدیل میتواند ارزش پیپ را در ارز حساب کمی تغییر دهد.
آیا ماشینحساب پیپ دقیقتر از محاسبه دستی است؟
ماشینحسابهای معتبر میتوانند محاسبات مربوط به نرخ تبدیل و ارز حساب را سریعتر انجام دهند. بااینحال، معاملهگر باید منطق محاسبه را بداند تا بتواند حجم، حد ضرر و ریسک معامله را کنترل کند.
هشدار ریسک معاملات فارکس
معاملات فارکس و CFD به دلیل استفاده از لوریج با ریسک بالای زیان همراه هستند. محاسبه پیپ و ارزش آن به مدیریت بهتر ریسک کمک میکند، اما احتمال ضرر را از بین نمیبرد. پیش از ورود به هر معامله، حجم موقعیت، فاصله حد ضرر، هزینههای معاملاتی و حداکثر زیان قابلتحمل خود را مشخص کنید.
جمعبندی
پیپ واحد استاندارد اندازهگیری حرکت قیمت در فارکس و پیپت معادل یکدهم پیپ است. در بیشتر جفتارزها یک پیپ برابر با ۰.۰۰۰۱ و در جفتارزهای ین ژاپن برابر با ۰.۰۱ در نظر گرفته میشود.
برای محاسبه ارزش پیپ باید اندازه پیپ را در تعداد واحدهای معامله ضرب و در صورت نیاز، نتیجه را به ارز حساب تبدیل کنید. هرچه حجم معامله بزرگتر باشد، ارزش مالی هر پیپ و میزان نوسان سود و زیان نیز بیشتر خواهد بود.
درک درست پیپ، پیپت، لات و ارزش هر پیپ به معاملهگر کمک میکند حد ضرر منطقیتری تعیین کند، هزینه اسپرد را بهتر بسنجد و پیش از ورود به بازار بداند هر حرکت قیمت چه اثری بر موجودی حساب خواهد داشت.




