نویسنده
جفت‌ارز دلار آمریکا به روپیه اندونزی پس از شروع معاملات روز سه‌شنبه با شکاف صعودی، اندکی پایین آمد و در ساعات معاملاتی آسیا حوالی سطح ۱۸٬۰۵۰ قرار گرفت. بااین‌حال، کاهش محدود این جفت‌ارز به معنای برطرف‌شدن فشارهای وارد بر پول ملی اندونزی نیست؛ نگرانی‌های تورمی در جهان، ریسک‌های مالی داخلی، قیمت بالای نفت خام و نرخ‌های بهره بالا همچنان بر اعتماد سرمایه‌گذاران اثر می‌گذارند. در چنین فضایی، امکان بازگشت جفت‌ارز به مسیر صعودی نیز مطرح است، هرچند داده‌های ارائه‌شده به‌تنهایی جهت حرکت بعدی بازار را قطعی نمی‌کنند.
روپیه در شرایطی توانسته است بخشی از فشار کوتاه‌مدت را تاب بیاورد که چشم‌انداز اقتصادی با چند مانع هم‌زمان روبه‌رو است. نگرانی از تداوم تورم جهانی، افزایش هزینه انرژی و احتمال تشدید ریسک‌های مالی در داخل، عواملی هستند که می‌توانند تمایل سرمایه‌گذاران به نگهداری ارزهای بازارهای نوظهور را محدود کنند. نرخ‌های بهره بالا نیز بر هزینه تأمین مالی و ارزیابی دارایی‌ها اثر می‌گذارد و به همین دلیل، تحولات سیاست پولی آمریکا و اندونزی برای معامله‌گران اهمیت دارد.
در مقابل این عوامل، مقام‌های بانک مرکزی اندونزی تأکید کرده‌اند که حضور این نهاد در بازار ارز با هدف حفظ سازوکار منظم بازار و کمک به بازتاب یافتن بنیان‌های اقتصادی در ارزش روپیه انجام می‌شود. آنان مداخلات ارزی را مستمر و پایدار توصیف کرده‌اند و گفته‌اند مسیر اخیر روپیه، در مجموع، با عملکرد ارزهای همتای منطقه‌ای هم‌راستا بوده است. این توضیحات نشان می‌دهد بانک مرکزی می‌کوشد هم از اختلال در معاملات جلوگیری کند و هم تحولات نرخ ارز را در چارچوب شرایط اقتصادی ارزیابی کند.
بانک مرکزی اندونزی در روش اجرای عملیات ارزی خود نیز تغییر ایجاد کرده است. بنا بر توضیحات رئیس این نهاد، سهم مداخلات مستقیم در بازار نقدی ارز کاهش یافته و اکنون حدود ۳۰ درصد از کل فعالیت‌های مداخله‌ای را تشکیل می‌دهد. در عوض، تمرکز اصلی به بازار قراردادهای آتی غیرقابل‌تحویل یا ان‌دی‌اف منتقل شده است. این تغییر، ترکیب ابزارهای مورد استفاده را نشان می‌دهد؛ اما به‌خودی‌خود تضمینی برای تضعیف یا تقویت روپیه نیست و اثر آن به شرایط کلی بازار و فشار عرضه و تقاضا بستگی دارد.
در جبهه داخلی، تصویب رسمی لایحه بودجه سال ۲۰۲۷ در پارلمان اندونزی به روشن‌تر شدن بخشی از چشم‌انداز مالی کمک کرده است. شفافیت بیشتر درباره بودجه می‌تواند یکی از منابع عدم‌اطمینان را کاهش دهد، اما نگرانی‌های گسترده‌تر درباره ریسک‌های مالی و فشارهای اقتصادی همچنان در ارزیابی بازار مطرح است. ازاین‌رو، این تحول را باید در کنار سایر عوامل سنجید، نه به‌عنوان نشانه‌ای قطعی از تغییر روند ارز.
در بازارهای جهانی، قیمت بالای نفت خام در پی ادامه ابهام پیرامون مذاکرات آمریکا و ایران به تقویت دلار کمک کرده است. افزایش هزینه انرژی نگرانی از ماندگاری تورم را بالا برده و این احتمال را در بازار مطرح کرده است که فدرال رزرو برای مهار فشارهای قیمتی، سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تری در پیش بگیرد. چنین انتظاری می‌تواند بر ارزهای دیگر، از جمله روپیه اندونزی، اثر بگذارد؛ به‌ویژه اگر بازده دارایی‌های دلاری برای سرمایه‌گذاران جذاب‌تر شود.
بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا نیز در همین فضا به اوج‌های چندساله رسیده و بازده اوراق ۱۰ساله و ۳۰ساله هر دو از ۵ درصد عبور کرده است. هم‌زمان، ابزار فدواچ گروه سی‌ام‌ای احتمال حدود ۷۰درصدی افزایش دوباره نرخ بهره در ماه اکتبر را منعکس می‌کند. این رقم بیانگر انتظارات منعکس‌شده در قیمت‌گذاری بازار است و نباید آن را تصمیم قطعی فدرال رزرو دانست. تغییر در داده‌های تورمی یا ارزیابی سیاست‌گذاران می‌تواند این انتظارات را جابه‌جا کند.
نرخ بهره، هزینه‌ای است که وام‌گیرندگان برای دریافت اعتبار می‌پردازند و در مقابل، سپرده‌گذاران از نگهداری وجوه خود در مؤسسات مالی بهره دریافت می‌کنند. بانک‌های مرکزی معمولاً نرخ‌های پایه را با توجه به وضعیت اقتصاد و هدف ثبات قیمت‌ها تعیین می‌کنند. زمانی که تورم از سطح مطلوب بالاتر می‌رود، افزایش نرخ بهره می‌تواند با محدودکردن تقاضا به مهار آن کمک کند؛ در شرایط ضعف تورم نیز کاهش نرخ‌ها ممکن است برای حمایت از وام‌دهی و فعالیت اقتصادی به کار رود.
نرخ‌های بالاتر ممکن است با افزایش جذابیت دارایی‌های یک کشور، از ارزش ارز آن حمایت کنند؛ اما نتیجه نهایی به مجموعه‌ای از عوامل، از جمله رشد اقتصادی، تورم و ریسک‌های مالی بستگی دارد. در بازار آمریکا، نرخ وجوه فدرال نرخ کوتاه‌مدتی است که بانک‌ها برای وام‌دهی شبانه به یکدیگر به کار می‌برند و فدرال رزرو آن را در قالب یک دامنه هدف تعیین می‌کند. بنابراین، مسیر مورد انتظار این نرخ می‌تواند بر بازده اوراق، دلار و قیمت‌گذاری دیگر دارایی‌ها اثر بگذارد.
در مجموع، مقاومت کوتاه‌مدت روپیه در برابر دلار در کنار فشارهای ناشی از نفت، تورم و نرخ‌های بهره قرار دارد و مسیر بعدی بازار به تعامل این عوامل وابسته است.
تحلیل‌گران رابوبانک افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ سیاستی فدرال رزرو در نشست ۱۶ سپتامبر را مطابق انتظار بازار توصیف کرده‌اند. این ارزیابی نشان می‌دهد بخشی از تعدیل سیاستی در قیمت‌گذاری سرمایه‌گذاران پیش‌بینی شده بود. برای جفت‌ارز دلار به روپیه، این عوامل جهانی در کنار روند مداخلات بانک مرکزی اندونزی، وضعیت بودجه و شرایط منطقه‌ای اهمیت دارند؛ بااین‌حال، افت محدود نرخ در معاملات آسیایی به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره تداوم حرکت کافی نیست.
استراتژیست رابوبانک انتظار دارد بانک مرکزی انگلستان در نوامبر ۲۰۲۶ نرخ بهره را به ۴ درصد و در فوریه ۲۰۲۷ با افزایشی دیگر به ۴٫۲۵ درصد برساند؛ در حالی که بازارها پیش‌تر شرایط مالی را سخت‌تر کرده‌اند.
بانک ژاپن نرخ بهره را در ۱.۲۵ درصد حفظ کرد و از تحقق هدف تورمی ۲ درصدی نشانه داد. ING انتظار افزایش نرخ در دسامبر و مارس یا آوریل را دارد، اما پیش‌بینی می‌کند ین تا سه‌ماهه دوم سال آینده همچنان تحت فشار بماند.
یورو برای سومین روز پیاپی در برابر ین افزایش یافت؛ بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت و لحن محتاطانه آن، در کنار داده‌های تورمی آلمان و فرانسه، توجه بازار را جلب کرد.
دلار نیوزیلند پس از تصمیم غیرمنتظره بانک مرکزی این کشور برای ثابت نگه‌داشتن نرخ بهره، تا حوالی ۰٫۵۶۴۰ در برابر دلار آمریکا بالا آمد؛ اما نرخ همچنان پایین‌تر از میانگین متحرک ۲۰روزه قرار دارد.